Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS) – polska agencja wykonawcza utworzona na podstawie Ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznychpodlegająca Prezesowi Rady Ministrów.

Rezerwy strategiczne tworzy się na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa i obronności państwa, bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego oraz wystąpienia klęski żywiołowej lub sytuacji kryzysowej, w celach wsparcia wykonywania zadań w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa, odtworzenia infrastruktury krytycznej, złagodzenia zakłóceń w ciągłości dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki i zaspokojeniu podstawowych potrzeb obywateli, ratowania ich życia i zdrowia, realizacji interesów narodowych Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego, wypełnienia jej zobowiązań międzynarodowych, a także udzielania pomocy i wsparcia podmiotom prawa międzynarodowego publicznego.

RARS odpowiada za:

• Bezpieczeństwo narodowe – RARS pełni kluczową rolę w zabezpieczeniu zasobów, które są niezbędne w sytuacjach nadzwyczajnych. Dzięki posiadanym rezerwom państwo może szybko reagować na zagrożenia.
• Zapewnienie ciągłości funkcjonowania państwa – Rezerwy strategiczne wspierają sektor publiczny i prywatny, kiedy na rynku brakuje określonych produktów lub usług.
• Ochrona obywateli – Agencja odgrywa istotną rolę w dystrybucji żywności, leków i innych środków ochronnych, co było szczególnie widoczne podczas pandemii COVID-19.

Rezerwy strategiczne mogą stanowić surowce, materiały, urządzenia, maszyny, konstrukcje, elementy infrastruktury krytycznej, moc produkcyjna, moc usługowa, zwierzęta gospodarskie, produkty naftowe, produkty rolne i rolno-spożywcze, środki spożywcze i ich składniki, wyroby medyczne, produkty lecznicze, produkty lecznicze weterynaryjne oraz substancje czynne w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, materiały wybuchowe, broń, amunicja oraz ich istotne części, ładunki miotające oraz wyroby i technologie o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, produkty biobójcze.

Główne grupy towarów w ramach żywnościowych rezerw strategicznych:

• Zboża i produkty zbożowe
• Mięso i przetwory mięsne
• Tłuszcze roślinne i zwierzęce
• Produkty mleczne
• Inne (np. woda pitna, cukier)

Przetargi organizowane przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych (RARS) odbywają się zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych oraz regulacjami szczegółowymi wynikającymi z ustawy o rezerwach strategicznych. Ze względu na specyfikę działalności RARS, przetargi mają na celu zapewnienie stałej gotowości rezerw państwowych na wypadek kryzysu, klęski żywiołowej, pandemii, zagrożenia bezpieczeństwa i innych sytuacji nadzwyczajnych.

Tworzenie i utrzymywanie rezerw strategicznych

W pierwszym etapie Agencja przesyła zapytania ofertowe do podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w zakresie produkcji, handlu, świadczenia usług, magazynowania oraz dysponujących odpowiednią bazą magazynową i gwarantujących odpowiednią jakość poszukiwanego asortymentu rezerw strategicznych, a także zapewniających bezpieczeństwo danych osobowych i ochronę informacji niejawnych, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Następnie zaprasza do negocjacji podmioty oferujące najkorzystniejsze ekonomicznie warunki sprzedaży, świadczenia usług i przechowywania asortymentu rezerw strategicznych, biorąc pod uwagę relację ceny do jakości.

Agencja przeprowadza negocjacje cenowe w zakresie zakupu określonej ilości asortymentu rezerw strategicznych, świadczenia usług, a także kalkuluje według cen rynkowych i uzgadnia wynagrodzenie za przechowywanie asortymentu rezerw strategicznych

Ostatnim etapem jest przedstawienie projektu umowy oraz jej zawarcie.

Rezerwy żywnościowe tworzone są w celu złagodzenia zakłóceń w ciągłości dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki i zaspokojeniu podstawowych potrzeb obywateli i uruchamiane np. na wypadek klęski żywiołowej czy wojny.

Asortyment oraz ilości rezerw określa przygotowywany na 5 lat Rządowy Program Rezerw Strategicznych. Obecny obejmuje lata 2022-2026.

Szczegółowe dane dotyczące asortymentu, ilości i rozmieszczenia utrzymywanych rezerw stanowią informację niejawną, w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych.

Przedsiębiorcy świadczący na rzecz Agencji usługę przechowywania lub utrzymywania towarów żywnościowych w magazynie muszą spełniać między innymi:

• wymagania określone w Rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. – w przypadku produktów pochodzenia zwierzęcego
• wymagania określone w Rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. – w przypadku wody pitnej naturalnej mineralnej oraz produktów pochodzenia roślinnego

Przetargi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych są starannie przygotowywanymi i transparentnymi procesami, mającymi na celu zapewnienie rezerw kluczowych zasobów dla państwa. Dostosowane do specyfiki działalności Agencji, uwzględniają nie tylko kryteria jakości i ceny, ale także wymogi logistyczne i gotowość do długoterminowej współpracy. W sytuacjach kryzysowych RARS ma również możliwość odstąpienia od standardowych procedur, aby zapewnić pilnie potrzebne zasoby, co umożliwia elastyczną i szybką reakcję na nagłe potrzeby kraju.

W razie pytań i wątpliwości związanych z powyższą materią zapraszamy do kontaktu z naszym ekspertem, mec. Piotrem Włodawcem: wlodawiec[at]prokurent.com.pl

Autorzy:

Piotr Włodawiec – Radca prawny / Starszy Partner

Paweł Buczyński – Inżynier Technologii Żywności

Stan prawny na dzień: 07.11.2024 r.