Ustawodawca w odpowiedzi na zgłaszane potrzeby branży rolnej w związku z wyzwaniami jakim przyszło się zmierzyć rolnikom i producentom rolnym, kryzysowi klimatycznemu i energetycznemu, skutkującym wzroście kosztów produkcji dóbr energochłonnych czy wyznaniu przeprowadzenia transformacji energetycznej obszarów wiejskich zaproponował kompleksową reformę przepisów inwestycyjnych, które objawiły się pod postacią specustawy biogazowej tj. ustawy z 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz.U. z 2023 r. poz. 1597; dalej: specustawa biogazowa). Biorąc pod uwagę celowościową wykładnie specustawy zawartą w jej pierwszym, iż ustawa „określa szczególne zasady oraz procedury przygotowania i realizacji biogazowni rolniczych i zasady postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę biogazowni rolniczych, mające na celu ułatwienie i przyspieszenie przygotowania i realizacji inwestycji” – potencjalni inwestorzy, organy administracyjne i projektanci muszą zmierzać się z zawiłościami interpretacyjnymi jej zapisów, które z założenia miały przyspieszać i ułatwiać inwestowanie.
Specustawa biogazowa w art. 6 ust. 1 i 2 określiła zasady lokalizacji inwestycji:
- Przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przewidujące możliwość lokalizacji zabudowy związanej z rolnictwem lub produkcją, lub magazynowaniem umożliwia również lokalizację biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 realizowanej przez podmiot uprawniony wykonujący działalność określoną w art. 3 ust. 1 pkt 4 lub 5, chyba że:
– ustalenia tego planu zakazują lokalizacji takich biogazowni rolniczych (ust. 1 pkt. 1);
– powierzchnia gruntów rolnych planowanych do przeznaczenia pod biogazownię rolniczą jest większa niż 1 ha (ust. 1 pkt. 2);
– zmiana przeznaczenia gruntów rolnych wymaga uzyskania zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. (ust. 1 pkt. 3);
- Do gruntów rolnych planowanych do przeznaczenia pod biogazownię rolniczą, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia wchodzące w skład biogazowni rolniczej, a także grunty położone między tymi budynkami, budowlami i urządzeniami lub w bezpośrednim ich sąsiedztwie, tworzące zorganizowaną całość gospodarczą, w tym zajęte pod dojazdy, place składowe, postojowe i manewrowe, śmietniki, miejsca magazynowania odpadów i ogrodzenia. (ust. 2)
W ustawie pojawiło się rozszerzenie definicji gruntów rolnych zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2409; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1688; dalej: u.o.g.r.l.). Na podstawie art. 10 specustawy biogazowej do art. 2 u.o.g.r.l. został dodany (zaczerpnięte z art. 6 specustawy) pkt 3a, który przewiduje, że gruntem rolnym będą także:
- grunty pod budynkami, budowlami i urządzeniami wchodzące w skład biogazowni rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 specustawy biogazowej, [tj. spełniającej kryteria biogazowni rolniczej], oraz
- grunty położone między tymi budynkami, budowlami i urządzeniami lub w bezpośrednim ich sąsiedztwie, tworzące zorganizowaną całość gospodarczą, w tym zajęte pod dojazdy, place składowe, postojowe i manewrowe, śmietniki, miejsca magazynowania odpadów i ogrodzenia.
Warunkiem dalszego uznawania gruntów oznaczonych jako R – grunty rolne, zajętych pod biogazownie rolniczą, dalej jako grunty rolne (czyli wyłączone z obowiązku odrolnienia), aby ich łączna powierzchnia nie była większa niż 1 ha i wchodziły w skład gospodarstwa rolnego.Procedowana inwestycja w której dojdzie do przekroczenia tej wielkości obszarowej spowoduje, że nadwyżka tej wartości nie będzie uznawana za grunt rolny, co będzie się wiązało z wszczęciem odrębnego postępowania odrolnienia, ale tym samym cała inwestycja będzie wyłączona z pod dobrodziejstwa specustawy. Ujmując a contrario inwestycja musi być realizowana na terenie stricte rolniczym, a teren zabudowy stanowić spójny i powiązany obszar gospodarczy. Inwestycja nie może bowiem wymagać uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne, ale dopuszczalne jest ich sytuowanie na części kilku działek ewidencyjnych.
W razie pytań i wątpliwości związanych z powyższą materią zapraszamy do kontaktu z naszym ekspertem, mec. Piotrem Włodawcem: wlodawiec[at]prokurent.com.pl
Autor:
Marcin Pabian – aplikant radcowski
